صورت دوّم شكل و هيئت بيوت و منازل مكه . درجات حرارت و برودت آن شهر مقدّس . فوائد و مضرت نباتاتى كه در آنجا حاصل مىشود . اسباب ظهور ناخوشيهايى كه در خاك تابناك حجاز هست بطور تفضيل ذكر و بيان مىشود . بعضى از خانه‌هاى مكهء مكرّمه از آجر و گل و برخى عبارت از كلبه‌هايى است كه از حصير و نباتاتى مىسازند كه به ضمّ عين عشه گفته مىشود . پشت بام آنهايى كه از آجر و گل ساخته شده است از گچ و خاك مملوّ بوده و پشت بام و اطاق و پلّه‌هاى بعضى از ساروج بوده و پنجره‌هاى اكثرى از آنها از كپرتيه نام حصير متعارف پرده كشيده شده است . استطراد كسانى كه از اهالى اوروپ به سير و سياحت مكّهء مكرّمه موفق شده‌اند نوشته‌اند كه پنجره‌هاى بيوت مكه مكرمه از حصير خشن و درشت پرده كشيده شده است ، اين را دست‌آويز كرده و در سياحتنامه‌هاى خود لسان غير مناسبى